NAJWIĘKSZA POZYCJA WYDATKOWA

Dział 756 służy ewidencji tych dochodów budżetowych, których nie można powiązać z żadną konkretną działal­nością (za takie dochody uznawane są np. podatki), a dział 758 należy do ewi­dencji takich ponaddziałowych wydatków. Największą pozycją wydatkową za­liczaną do działu 758 są subwencje ogólne wypłacane jednostkom samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Do tego działu zalicza się również:rozliczenia między jednostkami samorządu terytorialnego,środki na uzupełnienie funduszy statutowych banków i innych insty­tucji finansowych,rozliczenia z tytułu rachunków clearingowych, barterowych i spe­cjalnych oraz różnice koeficjentowe,rozliczenia z międzynarodowymi organizacjami finansowymi,rozliczenia z tytułu odpowiedzialności Skarbu Państwa za wkłady oszczędnościowe ludności,rezerwy ogólne i celowe,wpływy z prywatyzacji,wydatki Funduszu Kościelnego.

ŹRÓDŁO KOMPLIKACJI

Źródłem tych komplikacji jest fakt, że wykazywane w sprawozda­niach finansowych wielkości (ustalone zgodnie z obowiązującym ujęciem memoriałowym) przychodów i kosztów osób prawnych zaliczanych do sek­tora publicznego nie są bezpośrednio porównywalne z wielkościami docho­dów i wydatków wykazywanymi w sprawozdaniach budżetowych jednostek nieposiadających osobowości prawnej. To samo dotyczy wyniku finansowego. W odniesieniu do jednostek bu­dżetowych za wynik finansowy uznaje się różnicę faktycznie zrealizowanych dochodów i wydatków, w jednostkach sektora publicznego posiadających osobowość prawną — różnicę przychodów przypisanych memoriałowo do danego roku i kosztów uzyskania tych przychodów. Analiza sprawozdań finansowych agencji i funduszy wskazuje, że nie zostały wypracowane jednolite zasady rachunkowości obowiązujące w tych instytucjach.

KSIĘGOWA EWIDENCJA WYKONANIA BUDŻETU PAŃSTWA I BUDŻETÓW JST

Niezależnie od ewidencji księgowej prowadzonej przez jednostki bud­żetowe główni księgowi (skarbnicy) budżetów JST oraz główny księgowy budżetu państwa prowadzą odrębną ewidencję wykonania budżetu. Ewi­dencja wykonania budżetu jest podstawą do sporządzenia końcowego spra­wozdania z wykonania budżetu, w tym — podstawą do ustalenia wysokości deficytu (lub nadwyżki) budżetu.W ewidencji wykonania budżetu ujmuje się wszystkie operacje finanso­we związane z wykonywaniem budżetu, a więc:operacje i stany środków na rachunkach budżetowych,realizację dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów, w tym — przychodów z prywatyzacji,zaciąganie i spłacanie zobowiązań służących sfinansowaniu deficy­tu budżetowego,powstawanie i wygasanie należności budżetowych,operacje związane z wykorzystaniem środków pochodzących z bu­dżetu Unii Europejskiej,realizację wydatków dokonywanych w danym roku budżetowym na podstawie budżetu z poprzedniego roku.

METODA MIESZANA

Taki sposób ewidencji dochodów i wydat­ków budżetowych oznacza najbardziej ostrożną (czyli pesymistyczną) ocenę sytuacji finansowej sektora publicznego. Mieszana metoda ewidencji budżeto­wej odpowiada bowiem przyjęciu założenia, że pewne są tylko te dochody, które wpłynęły już na rachunki budżetowe oraz że każde podjęte zobowiązanie pociągnie za sobą konieczność doko­nania wydatku. Nie bez znaczenia jest też fakt, że stosowanie takiej metody ewidencji operacji budżetowych zmniejsza możliwości manipulowania wynikiem bu­dżetu i odbiera jakikolwiek sens praktykom (z ekonomicznego punktu widze­nia bezsensownym, bo pociągającym za sobą dodatkowe koszty dla budżetu) polegającym na odkładaniu płatności budżetowych tylko po to, by nie wyka­zać wyższych wydatków i gorszego wyniku (większego deficytu).

ZASADY RACHUNKOWOŚCI PODMIOTÓW SEKTORA PUBLICZNEGO

Najważniejszym źródłem danych dla całego systemu informacji w sek­torze finansów publicznych jest ewidencja księgowa prowadzona przez jed­nostki sektora finansów publicznych. Tu gromadzone są dane o operacjach finansowych i majątkowych, które przekazywane nadrzędnym jednostkom umożliwiają tworzenie zestawień zbiorczych o coraz większym stopniu agregacji. Podstawą całego systemu ewidencji i sprawozdawczości finansowej podmiotów sektora publicznego jest obowiązujący w Polsce system ra­chunkowości. Zgodnie z ustawą z 29 września 1994 r. o rachunkowości wszystkie podmioty sektora finansów publicznych oraz zaliczane do tego sektora jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej są zo­bowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, w których odnotowuje się wszystkie operacje związane z gospodarowaniem mieniem i środkami pie­niężnymi.